آندوسکوپی،کلونوسکوپی و برونکوسکوپی

آندوسکوپی،کلونوسکوپی و برونکوسکوپی

آندوسکوپی،کلونوسکوپی و برونکوسکوپی

۸ مرداد ۱۳۹۸ مدیریت مقالات ، عمومی

آندوسکوپی،کلونوسکوپی و برونکوسکوپی

در پزشکی عمل دیدن و مشاهده درون بدن با مقاصد تشخیصی یا گاهی درمانی است که با دستگاهی به نام آندوسکوپ صورت می‌گیرد.حفره‌ها و راه‌گاه‌های درون بدن امکان استفاده از دستگاه آندوسکوپ را برای معاینه پزشکی درون بدن فراهم کرده‌است. اصول کار آندوسکوپی استفاده از یک آینه و نور بازتابیده‌است.

 

پزشکان برای دیدن پوشش سرخ‌نای (مری) و معده از راه آندوسکوپی لوله ضخیمی را از حلق بیماران عبور می‌دهند که این برای بسیاری از آن‌ها ناراحت‌کننده است.

امروزه در آندوسکوپی تصاویر گرفته شده از بدن به یک واحد پردازشگر ویدئویی منتقل می‌شوند و در بیشتر اعمال جراحی آندوسکوپی از ویدئو و دوربینهای عکاسی برای دیدن و ثبت عمل استفاده می‌شود. با این روش تصاویر رنگی قابل ضبط و ذخیره شدن به‌دست می‌آید.

به تازگی آزمایش‌هایی نیز با یک دوربین کوچک بلعیدنی برای آندوسکوپی دستگاه گوارش انجام شده‌است.

امروزه آندوسکوپی کردن، رایج‌ترین و دقیق‌ترین روش معاینه برای دیدن انحرافات و گرفتگی‌های بینی نیز هست.

 

آندوسکوپی-علی طب

آندوسکوپی در عمل جراحی دیسک کمر نیز مورد استفاده دارد.

از مهم‌ترین مزیت‌های عمل جراحی دیسک کمر با روش آندوسکوپی، ترخیص سریع بیمار پس از عمل، کاهش درد، طول برش جراحی و محدودیت‌های حرکت و بهبودی سریع است. با این روش برخلاف روش‌های معمول و قدیمی تر عمده بخش‌های زائد مهره‌ها، لیگامانها و عناصر اطراف مهره آسیب نمی‌بیند.

تاریخچه

اولین آندوسکوپ در سال ۱۸۰۶ توسط فیلیپ بوزینی در مانزز با معرفی “Lictleiter” (رسانای نور) برای بررسی کانال‌ها و حفره‌های بدن انسان توسعه یافت. با این حال، انجمن پزشکی وین این را تأیید نکرد. اولین آندوسکوپ استفاده شده در یک عملیات موفقیت آمیز، توسط آنتونیون ژن دسورومو بود که اختراع آن قبل از اختراع برق بود.

استفاده از نور الکتریکی یک گام مهم در بهبود اندوسکوپی بود.

اولین بار چراغ‌های خارجی که برای سیستوسکوپی، هیستروسکوپی و سیگموئیدوسکوپی و همچنین بررسی حفره‌های بینی (و بعد از قفسه سینه) در بیماران توسط سر فرانسیس کروز (با استفاده از اندوسکوپ تجاری موجود خود) ) توسط ۱۸۶۵ در بیمارستان Mater Misericordiae در دوبلین، ایرلند  استفاده شد. بعدها، لامپ‌های کوچکتر درست شد که امکان استفاده از نور را در داخل بدن فراهم کرد به عنوان مثال در هیستروسکوپ توسط چارلز دیوید در سال ۱۹۰۸٫

Hans Christian Jacobaeus برای اولین بار اکتشافاتی از آندوسکوپی شکم و قفسه سینه با لاپاراسکوپی (۱۹۱۲) و توراکوسکوپی (۱۹۱۰) منتشرکرد.اگرچه اولین معاینه توروکوسکوپی در انسان توسط کروز بود.

لاپاروسکوپی در تشخیص بیماری کبد و کیسه صفرا توسط هاینز کالک در دهه ۱۹۳۰ مورد استفاده قرار گرفت.

در سال ۱۹۳۷ از لاپاروسکوپی برای تشخیص حاملگی خارج از رحم استفاده شد.در سال ۱۹۴۴، رائول پالمر بیماران خود را در موقعیت Trendelenburg پس از انسداد گاز از شکم قرار داد و در نتیجه قادر به انجام لاپاراسکوپی gynecologic شد.

برای هر کدام از موارد زیر در پزشکی ممکن است از آندوسکوپی استفاده کنند:آندوسکوپی-علی طب

بررسی علائم مانند علائم سیستم گوارشی از جمله تهوع، استفراغ، درد شکم، مشکل بلع و خونریزی گوارشی.

تایید تشخیص، اغلب با انجام بیوپسی برای بررسی شرایطی مانند کم خونی، خونریزی، التهاب و سرطان سیستم گوارشی.

درمان‌هایی مانند کتتر گذاشتن برای رگ خونریزی شده، گسترش مری باریک، برداشتن یک پولیپ یا از بین بردن یک ضایعه خارجی است.

سازمان‌های تخصصی که در مشکلات گوارشی متخصص هستند، توصیه می‌کنند که بسیاری از بیماران مبتلا به بارت مری اغلب اندوسکوپی را انجام دهند.

همچنین توصیه می‌کنند که بیماران مبتلا به بارت مری و بدون علائم سرطان پس از دو بیوپسی، بیوپسی را به عنوان نشانه دریافت شده‌است و اغلب از میزان توصیه شده دریافت نمی‌کنند.

کاربرد

ارائه دهندگان خدمات بهداشتی می‌توانند از اندوسکوپی برای بررسی هر یک از قسمت‌های بدن که در زیر بیان شده‌است، استفاده کنند:

دستگاه گوارش:آندوسکوپی-علی طب

قسمتی از اندوسکوپ برای جراحی

مری، معده و دوازدهه (esophagogastroduodenoscopy)
روده کوچک (enteroscopy)
روده بزرگ / کولون (کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی)
اندوسکوپی مغناطیسی
مجرای صفراوی
آندوسکوپی رتروگراد cholangiopancreatography (ERCP)، کلانژیوپانکروتسکوپی با کمک دوئودنوسکوپ، cholangioscopy intraoperative
رکتوم (رکتوسکوپی) و آنوس (آنوسکوپی)، هر دو نیز به عنوان (پروکتوسکوپی)

دستگاه تنفسی

بینی (rhinoscopy)
پایین دستگاه تنفسی (برونکوسکوپی)

گوش (اتوسکوپ)

سیستم ادراری (سیستوسکوپی)

سیستم تولیدمثل خانم‌ها (gynoscopy)
نوک آندوسکوپ

گردنه رحم (کولپوسکوپی)
رحم (هیستروسکوپی)
لوله‌های فالوپ (falloposcopy)

حفره‌های بدن که به صورت عادی بسته‌اند (از طریق برش کوچک):آندوسکوپی-علی طب

حفره شکمی یا لگن (لاپاروسکوپی)
داخل مفصل (آرتروسکوپی)
ارگان‌های قفسه سینه (توراکوسکوپی و مدیاستینوسکوپی)

آندوسکوپ،پروتوسکوپ ، رکتوسکوپ

آندوسکوپی برای بسیاری از روندهای زیر استفاده می‌شود:

در دوران بارداری

آمنیون (آمنیوسکوپی)
جنین (فتوسکوپی)

جراحی پلاستیک

پاناندوسکوپی (یا آندوسکوپی سه گانه)

ترکیب لارنگوسکوپی، esophagoscopy و برونکوسکوپی

جراحی ارتوپدی

جراحی دست مانند انتشار تونل کارپال اندوسکوپی
جراحی زانو مانند بازسازی رباط صلیبی قدامی
فضای اپیدورال (اپیدوروسکوپی)
براسه (برسکتومی)

جراحی اندودنتیکس

جراحی سینوس Maxillary
آپیککتومی

جراحی آندوسکوپی اندونازال

جراحی آندوسکوپی ستون فقرات

آندوسکوپی یک روش ساده است که اجازه می‌دهد تا یک پزشک در داخل بدن انسان با استفاده از یک ابزار به نام آندوسکوپ نگاه کند.

ابزار برش را می‌توان به انتهای اندوسکوپ متصل کرد و سپس می‌توان از دستگاه برای انجام جراحی استفاده شود. این نوع جراحی کلید سوراخ نامیده می‌شود، و معمولاً فقط جای زخم کوچکی باقی می‌ماند.

آندوسکوپی-علی طب

کلونوسکوپی

احتمالا اگر برای بررسی مشکلات گوارشی خود به پزشک متخصص مراجعه کرده باشید، پزشک برای شما انجام کولونوسکوپی را در نظر گرفته است.

کولونوسکوپی از آن نام هایی است که با شنیدن اسم آن اضطراب و دلشوره سرتاپای وجود ما را فرا می گیرد و ترسی مبهم به سراغ ما می آید. در حالی که کولونوسکوپی نه ترس دارد و نه درد. فقط تصور غلط و عدم آگاهی ما نسبت به آن باعث شده است که بی دلیل از انجام آن بترسیم. کولونوسکوپی روشی برای بررسی و معاینه ی دقیق دیواره ی روده هاست که امکان معاینه ی ظاهری آن برای پزشک وجود ندارد و به وسیله ی آن می توان جداره ی روده ها را به طور کامل و با دقت بالایی بررسی کرد و اگر مشکلاتی از قبیل پولیپ روده، وجود خون در مدفوع ، سرطان روده و انواع تغییرات اجابت مزاج وجود دارد می توان به وسیله ی کولونوسکوپی به راحتی تشخیص داد و درمان سریع آن را آغاز نمود.

 

با ماشینی شدن جوامع امروزی، کاهش تحرک و رژیم های غذایی چرب و ناسالم و عاری از فیبر متاسفانه آمار انواع بیماری های گوارشی از جمله سرطان روده به شدت افزایش پیدا کرده است و از آنجایی که افراد سالخورده در برابر چنین بیماری هایی به مراتب آسیب پذیر ترند توصیه می شود نسبت به انجام کولونوسکوپی در دوره های ۱۰ ساله اقدام کنند.

انجام کولونوسکوپی برای افراد زیر توصیه می شود:آندوسکوپی-علی طب

افرادی که در سال های پس از ۵۰ زندگی خود به سر می برند.
افرادی که در خانواده ی درجه ۱ آنها سابقه ای از بیماری های گوارشی، بیماری های التهابی روده، پولیپ روده و سرطان روده وجود دارد.
افرادی که متوجه تغییرات اجابت مزاج خود به صورت دوره ای و متناوب شده اند. مانند وجود اسهال و یبوست های مکرر و مزمن که قبلا وجود نداشته است و به درمان هم پاسخ نمی دهند.
افرادی که همراه با مدفوع خود خون مشاهده می کنند.
افرادی که مشکوک به علائم سرطان روده بزرگ هستند.
افرادی که علائم بیماری های التهابی روده در آنها مشاهده می شود.
افرادی که با کاهش وزن ناگهانی روبرو شده اند.
افرادی که باید از بافت کولون آنها بیوپسی گرفته شود.
افرادی که به پولیپ روده مبتلا شده اند، با کمک آندوسکوپی می توان پولیپ ها را تشخیص داد و از روده خارج کرد.

برای انجام کولونوسکوپی قبل از هر چیزی باید روده های شما به طور کامل خالی و تمیز باشد تا بتوان تصاویر مورد نیاز را به طور دقیق تهیه کرد. به همین منظور باید ۲ روز قبل از انجام کولونوسکوپی مصرف رژیم غذایی سرشار از مایعات را آغاز نمایید تا روده های شما به طور طبیعی و کامل خالی شود. البته می توانید از پودرهایی که به این منظور وجود دارند یا از روغن کرچک هم برای تمیز کردن روده های خود استفاده کنید.

اگر روده ی شما به طور کامل تخلیه نشد می توانید از شیاف و ملین های قوی هم استفاده کنید تا تمامی محتویات داخل آن به طور کامل تخلیه شود. در نظر داشته باشید بهتر است که روند آماده سازی روده های خود را برای انجام کولونوسکوپی تحت نظر پزشک انجام دهید زیرا اگر ذره ای مدفوع در روده های شما وجود داشته باشد تصاویر کولونوسکوپی وضوح لازم را نخواهند داشت و شما باید مجددا کولونوسکوپی را تکرار نمایید.

اگر از داروهای رقیق کننده ی خون مانند آسپرین، مکمل های غذایی حاوی آهن، داروهای یا داروی دیابت استفاده می کنید حتما قبل از انجام کولونوسکوپی به پزشک خود اطلاع دهید زیرا می تواند برای شما دردسر ساز باشد و منجر به خونریزی گردد.

قبل از آغاز انجام کولونوسکوپی تزریق مایعات وریدی ( سرم ) و داروهای آرام بخش انجام می شود تا شما در شرایط آرام تری قرار داشته باشید. میزان نبض، فشار خون و تنفس شما توسط دستگاه به طور مرتب چک می شود و شما باید به آرامی به سمت چپ خود دراز بکشید.

دستگاه کولونوسکوپ از یک لوله ی بسیار باریک و فوق العاده انعطاف پذیر ساخته شده است که در قسمت سر آن دوربینی بسیار کوچک قرار گرفته است که می تواند تصاویری بسیار دقیق و واضح همانند میکروسکوپ به ما ارائه دهد. این لوله بیش از ⅕ سانتی متر طول دارد و به راحتی می تواند در روده های شما حرکت کند و تصاویر را به طور همزمان بر روی مانیتور دستگاه نشان دهد.

لوله از مقعد شما به آرامی وارد می شود و بدون اینکه دردی حس کنید به آرامی در آن حرکت می کند و هنگامی که به سر روده ی بزرگ رسید شما باید به آرامی به پشت دراز بکشید تا پزشک بتواند تصاویر دقیقی از روده ی شما مشاهده کند و اگر مشکلی وجود دارد آن را بررسی نماید.

پس از انجام کولونوسکوپی شما ۱ الی ۲ ساعت باید تحت نظر پزشک باشید تا تاثیر داروها به طور کامل از بین برود و هوشیاری شما به وضعیت عادی و طبیعی خود باز گردد.

شما پس از انجام کولونوسکوپی احتمالا کمی درد و نفخ شکم را خواهید داشت که امری کاملا طبیعی است و پس از گذشت مدت زمان کوتاهی کاملا برطرف خواهد شد.

آندوسکوپی-علی طب

در صورتی که طی کولونوسکوپی شما پزشک اقدام به نمونه گیری یا برداشتن پولیپ های روده ی شما نموده است باید تا چندین روز رژیم غذایی خاصی را تحت نظر پزشک آغاز کنید و فعالیت های خود را کمی محدود تر نمایید.

خطرات و عوارض کولونوسکوپی بسیار نادر و اندک است و اگر پزشک متخصص ماهر و با تجربه ای این کار را برای شما انجام دهد مشکل خاصی برای شما به وجود نخواهد آمد.

زندگی ماشینی امروزی شرایطی را به وجود آورده است که باعث گردیده سرطان روده یکی از شایع ترین و کشنده ترین نوع سرطان در جهان باشد. سرطان روده بزرگ که با نام کانسر کولون هم شناخته هم می شود به طور سالیانه چیزی در حدود ۱ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در جهان را درگیر خود می کند که متاسفانه بیش از نیمی از این موارد به علت پیشرفت سرطان منجر به مرگ می گردد.

سرطان روده کشنده و مرگبار است ولی در صورتی که در مراحل اولیه و ابتدایی بتوان آن را تشخیص داد تا حد زیادی قابل کنترل و درمان است و می توان از پیشرفت آن جلوگیری نمود.

یکی از بهترین روش ها برای تشخیص سرطان روده استفاده از روش کولونوسکوپی است که می تواند تصاویر دقیقی از وضعیت روده ها به ما ارائه دهد و در صورت وجود کوچکترین مشکلی مبنی بر وجود بافت های سرطانی در روده، میتوان سریعا اقدامات درمانی لازم را آغاز نمود.

آندوسکوپی-علی طب

برونکوسکوپی ریه چیست، چگونه انجام می‌شود و چه کاربردی دارد؟

برونکوسکوپی فیبر نوری مصارف تشخیصی و درمانی دارد. از این روش بیشتر برای رویت مستقیم حلق، بینی، حنجره، طناب‌های صوتی، و درخت نایی – برونشی پروگزیمال با اهداف تشخیصی استفاده می‌شود.

انجام آن با آرام بخشی و ایجاد بی‌حسی موضعی توسط لیدوکائین استنشاقی و نیز وارد کردن لیدوکائین به موضع از طریق برونکوسکوپ انجام می‌گیرد. مخاط برونش از نظر توده‌های داخل برونشی، یکپارچگی مخاط، فشردگی از خارج، فشردگی دینامیک، و خون‌ریزی بررسی می‌شود.

برونکوسکوپ مجهز به کانالی جهت عبور دادن پنسی بیوپسی، برسی‌های برونشیت، یا سوزن‌هایی برای آسپیراسیون و نمونه‌برداری بافتی است. محلول نمکی شستشوی برونش یا لاواژ برونشی – حبابچه‌ای تزریق کرد. مایع حاصل از شستشوی برونشی را می‌توان از لحاظ سلول‌شناسی بررسی کرده یا کشت و رنگ‌آمیزی‌های اختصاصی روی آن انجام داد.

از یک برس برونشی برای خراشیدن مخاط برونشی جمع‌آوری سلول‌ها برای سلول شناسی استفاده می‌شود. با تعبیه ابزارهای مناسب در برونکوسکوپ می‌توان تصاویر فراصوت (اولتراسوند) از مجاری هوایی و بافت‌های مجاور به دست آورد.

فراصوت داخل برونشی endo bronchial ultra soutid (EBUS) از امواج صوتی با تواتر بـالا (در محدودهٔ MHz 20) استفاده می‌کند که تصاویری با قدرت تفکیک بالا از بافت‌های پروگزیمال به دست می‌دهد. می‌توان از این روش برای هدایت آسپیراسیون سوزنی از گره‌های لنفی مدیاستن بهره جست.

موارد درمانی رایج استفاده از برونکوسکوپی عبارتند از:

خارج ساختن اجسام خارجی، مکش ترشحات، اتساع مجدد ریه دچار آتلکتازی و کمک به لوله‌گذاری دشوار داخل نای.

در مراکز خاص از جمله مرکز زیبایی درمانی علی طب از برونکوسکوپی برای انجام لیزر YAG روی ضایعات داخل برونش، هدایت جای‌گذاری کاتترها جهت انجام براکی‌تراپی برای سرطان ریه، یا هدایت جای‌گذاری استنت استفاده می‌شود.

لیزر باریکه‌ای از نور تولید می‌کند که می‌تواند باعث بخار شدن بافت، انعقاد، و نکروز گردد.

پروب‌های کرایو با ایجاد تبلور سلولی ناشی از دمای پایین و ترومبوزهای ریز باعث نکروز بافت می‌شوند. از کرایو و الکتروکوتر برای درمان و برطرف ساختن انسداد مجاری هوایی ناشی از تومورهای خوش‌خیم نای – برونش، پولیپ‌ها، و بافت گرانولاسیون استفاده می‌شود.

هدف براکی‌تراپی داخل برونش برطرف ساختن انسداد مجاری هوایی ناشی تومورهای مرکزی است.

این روش عموماً به عنوان درمان کمکی همراه با پرتوتابی مرسوم از خارج بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. از استنت‌گذاری داخلی نای – برونش می‌توان برای درمان فشردگی مجاری هوایی ناشی از تومورهای بدخیم، فیستول‌های نای – مری، و نرمی نای –برونش (tracheobronchomalacia) استفاده کرد.

برونکوسکوپی عموماً روش بی‌خطری است و عوارض عمده آن شامل خون‌ریزی قابل توجه، پنوموتوراکس، و نارسایی تنفسی در ۰٫۱ تا ۱٫۷ درصد از بیماران رخ می‌دهد.

منابع:

ویکی پدیا

نوین

مرداد
۸