همه چیز درباره آندوسکوپی معده

همه چیز درباره آندوسکوپی معده

همه چیز درباره آندوسکوپی معده

۱۲ تیر ۱۳۹۸ مدیریت مقالات ، دستگاه گوارش

همه چیز درباره آندوسکوپی معده

بدن از بخش‌های مختلفی تشكیل شده است كه بسیاری از آنها از بیرون قابل مشاهده نیستند اما حتی این بخش‌های غیرقابل مشاهده هم مثل اعضای سطحی بدن، دچار بیماری‌های مختلف می‌شوند و در این مواقع باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. با توجه به این كه این اعضای داخلی به راحتی برای معاینه در دسترس قرار ندارند، باید از روشی دیگر برای معاینه و آزمایش آنها استفاده كرد.

 

آندوسکوپی-معده-گردشگری سلامت علی طب

مرسوم‌ترین روش‌هایی كه تاكنون برای این منظور به كار گرفته شده، روش‌های تصویربرداری مثلا سی‌تی‌اسكن یا ام.آر.آی بوده‌اند اما این روش‌ها هم محدودیت‌هایی دارند. به طور مثال اگر نیاز به نمونه‌برداری از یك عضو داخلی شود، با این روش‌ها نمی‌توان نمونه‌برداری كرد.

به همین دلیل پزشكان دست به دامن ابزار دیگری می‌شوند كه آندوسكوپ نامیده می‌شود و بسیاری از محدودیت‌های روش‌های قبلی را ندارد.

این ابزار به طور گسترده در پزشكی مورد استفاده قرار می‌گیرد و انواع مختلفی از آن كه هر كدام كاربرد خاصی دارند، در مراكز پزشكی وجود دارند.

آندوسکوپی چيست؟

آندوسکوپ یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر با دوربینی بر یک سر آن است. این ابزار که از طریق برش جراحی یا از طریق دهان یا مقعد وارد بدن می‌شود.
آندوسکوپی برای بررسی بخش‌های مختلف بدن، از جمله مفاصل، ریه‌ها، مثانه، دستگاه گوارش و آپاندیس به کار می‌رود.

برخی از انواع آندوسکوپی نیاز به آمادگی‌های مخصوص مثلا پاک کردن معده یا روده دارد. ممکن است پزشک از شما بخواهد پیش از انجام عمل چیزی نخورید یا ننوشید، یا برای شما مسهل تجویز کند.

افرادی که تحت آندوسکوپی قرارمی‌گیرند معمولا با داروهای آرام‌بخش تسکین داده می‌شوند تا درد و ناراحتی‌شان به حداقل برسد.

آندوسكوپ، وسیله‌ای است كه توسط آن می‌توان درون مری، معده و اثنی‌عشر را مشاهده نمود.

آندوسكوپهای اولیه فقط از چند آینه و عدسی ساخته شده بودند اما از ۳۰ سال پیش، آنها جای خود را به دستگاههای حاوی فیبرنوری دادند كه با استفاده از آنها، تصاویر بسیار واضح و روشنی از درون بدن بدست می‌آید.

 

آندوسکوپی-معده-گردشگری سلامت علی طب

 

آندوسكوپهای امروزی، بسیار پیشرفته بوده و بنابراین دارای قیمت زیادی هم می‌باشند. آنها دارای دوربین‌های ویدیویی نیز می‌باشند كه تصاویر را می‌توان بطور مستقیم از یك مانیتور (تلویزیون) مشاهده نمود.

این آندوسكوپها همچنین دارای لوله‌هایی برای ساكشن یا كشیدن مایع درون معده به خارج، فرستادن هوا به داخل معده و بادكردن آن و عبور دادن وسایل خاصی برای نمونه‌برداری (تكه‌برداری یا بیوپسی) نیز می‌باشند.
آزمایش آندوسكوپی، دقیق‌ترین و مفیدترین راه برای بررسی علل مختلف سوءهاضمه می‌باشد. این آزمایش، بهترین راه تشخیص زخم‌ها و سرطان معده بوده و همچنین برای تشخیص عفونت هلیكوباكترپیلوری بسیار مفید میباشد.

 

 

آندوسکوپی-معده-گردشگری سلامت علی طب

 
انجام آندوسكوپی فقط به چند دقیقه وقت نیاز دارد. از آنجایی كه لازم است در هنگام آندوسكوپی، معده شما خالی باشد، اگر قرار است آندوسكوپی در صبح انجام شود، شما باید بعد از اینكه شب قبل از آن شام خوردید، دیگر هیچ چیزی تا هنگام آندوسكوپی نخورید و به صورت ناشتا باشید. اگر هم قرار است آندوسكوپی در بعدازظهر انجام شود، شما باید بعد از اینكه یك صبحانه سبك میل نمودید، دیگر هیچ چیزی تا هنگام آندوسكوپی نخورید.
برای انجام آندوسكوپی، شما باید راحت بوده و بر روی سمت چپ خود دراز بكشید. به گلوی شما یك اسپری بی‌حس كننده زده میشود تا چیزی احساس نكنید. همچنین یك قطعه كوچك محافظ در بین دندانهای شما قرار داده میشود.

این كار باعث میشود كه دندانهای شما آسیبی نبیند و نیز دندانهای شما هم به آندوسكوپ صدمه نزنند. وقتی كه شما آماده بودید، پزشك، سر آندوسكوپ را روی زبان شما قرار داده و آن را به سمت گلو می‌برد و از شما می‌خواهد كه آن را قورت دهید، با این كار، مری باز شده و آندوسكوپ داخل آن میشود و سپس به سمت پایین و معده می‌رود.

در طی این مدت، یك پرستار دایماً مراقب شما خواهد بود و با یك ساكشن (مكننده بزاق شما را كه در دهانتان جمع شده را بیرون می‌كشد (مانند وسیله‌ای كه در دندانپزشكی وجود دارد).

وقتی كه سر آندوسكوپ وارد معده شد، از طریق یك لوله كه در آندوسكوپ قرار دارد، معده باد میشود تا مشاهده داخل آن بهتر انجام شود.

در صورت مشاهده موارد مشكوك، پزشك ممكن است اقدام به نمونه‌برداری (تكه‌برداری یا بیوپسی) نماید كه این كار، كاملاً بدون درد می‌باشد. وقتی كه كار پزشك تمام شد، آندوسكوپ به بیرون كشیده میشود.
در طی انجام آندوسكوپی، اشكالاتی كه ممكن است برای شما ایجاد شوند عبارتند از: احساس فشار در گلو و گاهی اوقات احساس ناراحتی در شكم و آروغ زدن (به خاطر هوایی كه به داخل معده فرستاده میشود). در هنگام داخل كردن نوك آندوسكوپ به سمت گلو، ممكن است شما یكی دوبار آروغ بزنید كه این یك واكنش طبیعی میباشد.

 

● كدام اعضا

 

امروزه آندوسكوپ‌های مختلفی طراحی شده‌اند كه هر یك از آنها برای بررسی و مشاهده قسمت خاصی از بدن به‌كار می‌‌روند. احتمالا وقتی اسم آندوسكوپی را می‌شنوید شما به طور ناخودآگاه یاد بیماری‌های معده می‌افتید و لوله‌ای را در ذهن می‌آورید كه قرار است از دهان وارد شود، به معده برسد و بخش‌های مختلف معده را بررسی كند اما امروزه تعداد آندوسكوپ‌ها بسیار بیشتر از گذشته شده‌ و بسیاری از دیگر قسمت‌های بدن را هم می‌توان با وسایل مشابه بررسی كرد.

به طور مثال، آندوسكوپ‌هایی وجود دارند كه از دهان وارد می‌شوند و به مجرای هوا یا همان نای می‌رسند تا مجاری هوایی را بررسی كنند.

به این آندوسكوپ‌ها در اصطلاح پزشكی برونكوسكوپ می‌گویند. از طرف دیگر آندوسكوپ‌هایی وجود دارند كه می‌توانند از راه بینی وارد شوند، به دریچه‌های سینوس‌ها برسند، به داخل سینوس‌ها بروند و در نهایت بخش‌های مختلف سینوس‌ها را بررسی كنند. آندوسكوپ‌های دیگری هم وجود دارند كه از راه مجرای ادرار وارد می‌شوند و مثانه را مورد بررسی قرار می‌دهند.

به این آندوسكوپ‌ها در اصطلاح پزشكی سیستوسكوپ می‌گویند. آندوسكوپ‌های خاصی هم وجود دارند كه از مقعد وارد می‌شوند و بخش‌های مختلف روده بزرگ را قابل مشاهده می‌سازند. به این آندوسكوپ‌ها، كولونوسكوپ می‌گویند اما انواع كوتاه تر آنها ركتوسكوپ نامیده می شوند چرا كه فقط بخش انتهایی روزه بزرگ كه ركتوم نامیده می شود را بررسی می كنند.

علاوه بر این، انواع مختلف دیگری از آندوسكوپ‌ها هم وجود دارد. به طور مثال در حال حاضر حتی می‌توان داخل مفاصل را با همین روش مورد مشاهده قرار داد. در این موارد پوست روی مفصل را پس از بی‌حسی سوراخ می‌كنند و آندوسكوپ را از طریق پوست به داخل مفصل می‌رسانند تا بتوانند فضای داخل مفصل را ببینند.

به این آندوسكوپ‌ها، آرتروسكوپ می‌گویند. آندوسكوپ‌هایی برای مشاهده داخل رحم و حتی داخل فضای شكم هم وجود دارد. شاید بتوان گفت حتی آنژیوگرافی هم در اصل نوعی آندوسكوپی است اما به هر حال مكانیسم عملكرد آنژیوگرافی با آندوسكوپ‌هایی كه تاكنون گفتیم، به طور قابل توجهی متفاوت است.

 

 

● برای چه كسانی؟

این كه چه فردی به انجام آندوسكوپی نیاز دارد، تنها به نظر پزشك متخصص بستگی دارد. درضمن تنها پزشك متخصص است كه می‌تواند مشخص كند باید از چه نوع آندوسكوپی برای بیمار استفاده شود. سعی كنید تصمیم‌گیری درباره این مسائل را به پزشك خود محول كنید اما بعضی از اندوسكپی ها باید به طور منظم و در فواصل زمانی مشخص تكرار می‌شوند. از این قبیل كولونوسكپی‌ها به آلونوسكوپی (آندوسكوپی روده بزرگ از راه مقعد) می توان اشاره كرد كه توصیه می شود بعد از ۵۰سالگی هر ۵سال یك بار انجام شود.

 

اگر قرار است برای شما آندوسكوپی انجام شود، حتما به موارد زیر توجه داشته باشید:

·         در صورتی كه به بیماری‌هایی مثل هپاتیت یا ایدز مبتلا هستید، حتما پیش از انجام اندوسكوپی این موارد را به پزشك خود اطلاع دهید؛ چرا كه پزشكان به منظور پیشگیری از انتقال این بیماری‌ها از یك فرد به فرد دیگر، برای مبتلایان به این بیماری ها از اندوسكوپ‌های مخصوص این بیماران استفاده می‌كنند.

·         قبل از انجام هر گونه اندوسكوپی، تمام داروهای مصرفی را به اطلاع پزشك معالج خود برسانید؛ به ویژه درباره داروهای ضدانعقاد، ممكن است پزشك ترجیح بدهد یك یا چند روز قبل از انجام اندوسكوپی، بعضی داروهای شما قطع شوند.

·         اگر به اختلالات خونریزی دهنده مبتلا هستید، حتما این موضوع را به اطلاع پزشك برسانید، تا اقدامات لازم را برای مقابله با خطرات احتمالی مهیا كند.

·         هر زمان كه برای انجام اندوسكوپی مراجعه می‌كنید، تمام مدارك پزشكی خود را همراه داشته باشید.

·         روز انجام اندوسكوپی تنها به بیمارستان یا محل انجام اندوسكوپی مراجعه نكنید و حتما كسی را با خود همراه داشته باشید.

·         نگران درد و ناراحتی نباشید. پزشكان برای تخفیف درد و ناراحتی بیماران معمولا از داروهای مسكن، مخدر یا خواب‌آور به میزان لازم استفاده می‌كنند تا انجام این اقدامات برای بیمار قابل تحمل باشد.در برخی اندوسكوپی‌ها لازم است بیمار چند ساعت ناشتا باشد یا پیش از انجام اندوسكوپی از روش‌هایی مثل تنقیه استفاده كرده باشد. درباره نیاز به انجام چنین اقداماتی حتما با پزشك خود مشورت كنید و تمام توصیه‌های او را عمل كنید تا زمان اندوسكوپی مشكلی برای شما ایجاد نشود.

·         برخی اوقات طی انجام اندوسكوپی نمونه‌هایی از بافت‌های داخلی برداشته می‌شود. این نمونه‌ها از سوی خود بیمار یا از سوی پزشك مربوطه به بخش پاتولوژی فرستاده می‌شود تا زیر میكروسكوپ مورد بررسی قرار گیرد و از روی آن، بیماری تشخیص داده شود. پیگیر نتیجه‌ نمونه‌برداری‌های خود باشید.

·         گاهی لازم است بیمار ساعاتی پس از انجام اندوسكوپی در بیمارستان یا محل اندوسكوپی تحت نظر بماند. این موارد را در برنامه‌ریزی زمانی خود لحاظ كنید.

·         پس از انجام اندوسكوپی اگر دچار هر مشكلی نظیر خونریزی، درد بیش از حد، تهوع و استفراغ یا تب شدید، هر چه سریع‌تر مساله را با پزشك خود در میان بگذارید.

 

 

 

 

آمادگی قبل از انجام اندوسکوپی

* از شش ساعت قبل از انجام آزمايش از خوردن و آشاميدن پرهيز کنيد .
* در موارد اورژانس محتويات معده توسط دستگاه مكنده (ساكشن) تخليه خواهد شد.
*طبق نظر پزشک از مصرف داروهایی نظیر رانتیدین ، سایمتدین ، امپرازول و غیره که جهت ناراحتی معده شما تجویز شده است خودداری نمائید .
مراحلانجام اندوسکوپی

*ابتدا شما روي تخت دراز خواهيد كشيد در صورتی که نياز به تزريق داروهای آرامبخش احساس شود ، پرستار براي شما يك راه وريدي باز مي كند (رگ مي گيرد) و آن رابه سرم وصل خواهد كرد که البته در غالب موارد اندوسکوپی بدون نیاز به تزریق داروهای آرامبخش انجام می شود .
*در مرحله بعد داروي بي حسي به درون حلق شما اسپري خواهد شد اين دارو مزه بدي دارد و ممکن است احساس بي حسي و تورم درحلق داشته باشید .داروی بی حسی توانايي بلعيدن و قورت دادن را از بين خواهد برد.
* مطمئن باشيد درحين انجام آزمايش تنفس شما دچار مشكل نخواهد شد.
*با قراردادن يك محافظ در دهان از دندانهاي شما محافظت خواهد شد.
*به هنگام وارد شدن لوله و انجام معاينه در شكم احساس پري و فشار خواهيد كرد.
*تنفس و فشارخون شما در طي انجام آزمايش تحت نظر خواهد بود.

 

 

پس از اندوسکوپی :

تا يك ساعت بعد از انجام آزمايش قادر به قورت دادن نخواهيد بود زماني كه توانايي بلعيدن و قورت دادن را بدست آورديد می توانید غذا بخوريد. ممكن است تا چند روز گلودرد داشته باشید .
عوارض وخطرات احتمالی :
درموارد بسیار نادری احتمال بروز خونریزی ، آسیب به روده ، معده و مری وجود دارد.

 

منابع: نمناک

بیمارستان آریا

تیر
۱۲